Primle
çalışanlara Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nden
‘müjde’ niteliğinde bir karar çıktı. Yüksek Mahkeme; hedefe bağlı ve tutarı
değişken satış primlerinin kıdem tazminatına esas giydirilmiş ücrete eklenmesi
gerektiğine hükmetti. İşçinin her ay aynı tutarda prim almamasının veya
yalnızca satış hedefini gerçekleştirdiği dönemlerde prime hak kazanmasının, bu
ödemelerin giydirilmiş ücretin dışında bırakılması için yeterli olmadığı
vurgulandı.
Haftalık çalışma sürelerinin yasal sınırı aştığını, sayım, eğitim ve
toplantılar nedeniyle de ilave çalışmalar yaptığını belirterek kıdem tazminatı
ile fazla çalışma ücretinin ödenmesi şartıyla iş sözleşmesini feshetti.
Haklarını almak için İş Mahkemesi’nin yolunu tutan mağdur işçi, haklı feshe
gerekçe olarak da; ‘ödenmeyen işçilik alacaklarının bulunması, satış hedeflerinin
keyfî şekilde belirlenmesi, prim almasının engellenmesi, eşit davranma borcuna
aykırı uygulamalar yapılması, üstleri tarafından ağır işler yüklenmesi,
performansı hakkında ağır ithamlarda bulunulması ve psikolojik taciz
niteliğinde eylemler gerçekleştirilmesi’ olarak gösterdi. Davacı işçi,
işyerinde takım lideri olarak çalıştığını, temel ücretinin yanı sıra satış
miktarına göre prim aldığını; ayrıca yemek, yol ve özel sağlık sigortası
yardımlarından yararlandığını belirtti. Davalı işveren, işçinin iş sözleşmesini
haklı bir neden olmaksızın istifa ederek sona erdirdiğini savundu. İşveren
ayrıca; işçilik alacaklarının eksiksiz ödendiğini, satış primlerinin hedefe
bağlı olduğunu, işçinin satış hedeflerini gerçekleştiremediğini, işyerinde
denkleştirme esasına göre çalışma yapıldığını, gerçekleştirilen fazla
çalışmaların bordrolara yansıtılarak ödendiğini ileri sürerek davanın reddini
istedi. İş Mahkemesi, puantaj kayıtlarının bulunduğu dönem bakımından bu
kayıtları esas aldı. Mahkeme, işçinin ödenmeyen 19,5 saatlik fazla çalışma
ücreti bulunduğunu belirledi. Kayıt sunulmayan dönemler için ise tanık
anlatımları ve işçinin talebi dikkate alındı. Fesih tarihinde ödenmemiş fazla
çalışma ücreti bulunması nedeniyle işçinin iş sözleşmesini haklı nedenle feshettiği
kabul edildi. Kıdem tazminatı ve fazla çalışma ücreti talepleri kısmen hüküm
altına alındı. İşverenin istinaf başvurusu üzerine dosyayı inceleyen Bölge
Adliye Mahkemesi, işçinin ödenmemiş fazla çalışma ücretinin bulunduğu ve feshin
haklı nedene dayandığı yönündeki tespitleri yerinde buldu.
Yakacak yardımı bile tazminata eklenir
Bordrolarda "ÇPS Bonus" adıyla gösterilen primlerin devamlılık
taşımadığı sonucuna ulaştı. İşçinin primlerin sürekli olmadığını gösterdiğini
belirtti. Bu nedenle prim ödemelerini kıdem tazminatına esas giydirilmiş
ücretten çıkardı. Davacı avukatı, kararı temyiz edince devreye Yargıtay 9. Hukuk Dairesi girdi.
Kıdem tazminatına esas alınacak olan ücretin tespitinde 4857 sayılı İş
Kanunu‘nun 32. maddesinde sözü edilen asıl ücrete ek olarak işçiye sağlanan
para veya para ile ölçülebilen menfaatler göz önünde tutulduğu hatırlatıldı.
Devamlılık arz eden prim, yakacak yardımı, giyecek yardımı, kira, aydınlatma,
servis yardımı, yemek yardımı ve benzeri ödemeler kıdem tazminatı hesabında
dikkate alındığı dile getirildi. Yargıtay kararında;
‘İşçiye sağlanan özel sağlık sigortası yardımı ya da hayat sigortası prim
ödemeleri de para ile ölçülebilen menfaatler kavramına dâhil olup tazminata
esas ücrete eklenmelidir. Satış rakamları ya da başkaca verilere göre
hesaplanan prim değişkenlik gösterse de kıdem tazminatı hesabında genişletilmiş
ücret kavramı içinde değerlendirilmelidir. Somut uyuşmazlıkta; davacının
iddiası, davalının ikrarı, tanık anlatımları ve bordro kayıtları birlikte
değerlendirildiğinde davacının belirli satış hedefini tutturduğu dönemlerde
prim aldığı anlaşılmaktadır. İlk Derece Mahkemesi kararının yalnızca davalı
tarafından istinaf edildiği ve davalı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar da
gözetilmek suretiyle, giydirilmiş ücret belirlenirken mevcut bordrolar esas alınarak
son yıldaki primlerin aylık ortalamasının bulunup ücrete eklenmesi gerekirken
primin dikkate alınmaması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir. Bölge Adliye
Mahkemesi kararının bozulmasına oy birliği ile hükmedildi’’ denildi.
.png)






Yorumlar